Santiago de Compostela, 10 de abril de 2026
A Xunta de Galicia e a Universidade de Santiago de Compostela (USC) reforzarán a Rede de control de drogas nas augas residuais tras identificar a cocaína como a substancia máis consumida en todas as áreas urbanas. Este anuncio foi realizado na rolda de prensa presidida polo conselleiro de Sanidade, Antonio Gómez Caamaño, e a conselleira de Medio Ambiente e Cambio Climático, Ángeles Vázquez, acompañados por José Benito Quintana, investigador do Área Química Analítica da USC.
Segundo Gómez Caamaño, a Xunta e a USC renovarán a súa colaboración para consolidar a rede sentinela, destinada a vixiar o consumo de drogas a partir das depuradoras. O obxectivo é manter os mesmos puntos de medición para comparar os datos do pasado ano cos do actual e, ademais, detectar novas substancias.
O conselleiro destacou que a finalidades principais do proxecto son reunir información sobre os patróns de consumo de substancias psicoactivas a partir das augas residuais de 15 concellos que suman unha poboación de 510.000 persoas, para conseguir datos que axuden a adaptar as políticas preventivas de saúde pública.
Ángeles Vázquez, pola súa banda, subliñou a importancia das estacións depuradoras como «laboratorios» que permiten actuar «con maior rapidez e eficacia» ante situacións de risco para a saúde pública. Lembrou que durante a pandemia da COVID-19, as depuradoras foron fundamentais para detectar a presenza do virus, anticipar brotes e orientar as decisións sanitarias.
Galicia por baixo dos valores medios doutras CCAA
Gómez Caamaño explicou que os datos presentados hoxe son o resultado do acordo de colaboración asinado en outubro entre as consellerías de Sanidade e de Medio Ambiente e Cambio Climático coa USC. Este acordo ten como finalidade medir a presenza de cocaína, cannabis, fentanilo e outras drogas nas depuradoras de Santiago de Compostela, Ourense, Pontevedra, Lugo e Tui.
Os resultados indican que Galicia está por baixo dos valores medios doutras comunidades autónomas en consumo de MDMA, cannabis e ketamina. Nembargantes, en relación á cocaína, algúns núcleos urbanos están próximos aos valores medios nacionais.
Entre as substancias analizadas, a presenza de cocaína e cannabis foi a máis elevada, o que fai que o departamento sanitario galego deba estar alerta e reforzar ferramentas de control. No que respecta ao MDMA, observaron niveis moderados, especialmente durante os fins de semana. As análises tamén revelaron un baixo consumo de anfetaminas e, possiblemente debido á súa prescrición médica, niveles máis baixos de fentanilo.
O conselleiro tamén sinalou que se observa un consumo elevado de alcol durante os fins de semana, onde as cifras dos sábados dobran as dos días laborais.
Reforzo das medidas de prevención
Para o responsable de Sanidade, estes datos son fundamentais para establecer patróns de consumo e reforzar as medidas de prevención, unha prioridade para a comunidade autónoma galega, que está comprometida na loita contra as adiccións. Desde marzo, está en vigor a Lei de protección da saúde das persoas menores e de prevención das condutas adictivas, posicionando a Galicia á vangarda neste aspecto.
Gómez Caamaño afirmou que a adicción á cocaína é o principal problema para os usuarios das unidades de atención a drogodependencias que recentemente se integraron no Servizo Galego de Saúde. Destacou que, grazas ás políticas de prevención, a última enquisa nacional de drogas entre alumnos de ensino secundario mostra que Galicia está nunha posición favorable, cunha tendencia a baixa no consumo de alcol e drogas.
Para finalizar a súa intervención, o conselleiro agradeceu á Universidade de Santiago de Compostela polo seu traballo, así como a colaboración de Augas de Galicia e da Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático.